Ciekawostki o Wieży w Belém | Dlaczego ten portugalski klejnot jest tak niesamowity

Wieża w Belém powstała na zlecenie króla Manuela I i została zbudowana w latach 1514–1520, czyli właśnie w okresie, gdy Portugalia dominowała w epoce wielkich odkryć geograficznych. Pomyśl o tym jak o największym atucie królestwa – kamiennej fortecy strzegącej Tagu, która praktycznie krzyczała „to my rządzimy na morzach” do każdego, kto wpływał do Lizbony. Kultowy ruch.

Projektant Francisco de Arruda miał już na koncie spore doświadczenie, zanim podjął się tego zlecenia. Budował portugalskie fortece w Maroku, dlatego w projekcie Wieży w Belém bez trudu pojawiają się kopułowe wieżyczki w stylu mauretańskim i łukowate okna.

Wieża w Belém to kwintesencja architektury manuelińskiej, późnogotyckiego stylu portugalskiego, w którym wszędzie pojawiają się motywy morskie. Mowa tu o rzeźbionych linach, węzłach, sferach armilarnych i krzyżach Zakonu Chrystusowego, które dosłownie pełzają po ścianach. Krótko mówiąc, co się dzieje, gdy miłość do oceanu spotyka się z kamieniarzem, który ma termin do dotrzymania.

Jedna z tych ciekawostek o Wieży w Belém, które uwielbiają nauczyciele historii: w 1983 roku została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO razem z klasztorem Hieronimitów. W 2007 roku obiekt ten ponownie zyskał na znaczeniu, stając się jednym z Siedmiu Cudów Portugalii. Dwie prestiżowe listy, jedna malutka wieża. Co za zuchwałość, ale w sumie zasłużona.

Zaskakujący zwrot akcji: oficjalna nazwa tej budowli to Wieża św. Wincentego (Torre de São Vicente), nazwana na cześć patrona Lizbony. „Belem” to po prostu dzielnica, w której się znajduje. Ta nieformalna nazwa tak się przyjęła, że nikt już nie używa tej prawdziwej.

Jedna z najbardziej zaskakujących ciekawostek dotyczących Wieży w Belém: u podstawy jednej z wieżyczek wyrzeźbiono malutkiego nosorożca. Uważa się, że aby uhonorować Gandę, prawdziwego nosorożca indyjskiego, król Manuel I wysłał go w 1515 roku jako prezent do papieża Leona X. To pierwsza znana kamienna rzeźba nosorożca w sztuce zachodnioeuropejskiej.

Wieża Belém pierwotnie stała na maleńkiej wysepce pośrodku rzeki Tag. Ale po katastrofalnym trzęsieniu ziemi w Lizbonie w 1755 roku bieg rzeki się zmienił i wieża znalazła się tuż przy brzegu. On też przeżył trzęsienie ziemi. Zbudowany inaczej – dosłownie.

Po tym, jak Hiszpania zajęła Portugalię w 1580 roku, wilgotne lochy w piwnicach Wieży w Belém służyły do przetrzymywania więźniów politycznych aż do około 1830 roku. Technicznie rzecz biorąc, ta forteca dłużej pełniła funkcję więzienia niż czynnego posterunku wojskowego. Największy zwrot akcji stulecia.

Czas obalić wielki mit. A ta plotka krążąca w sieci o Wieży Belém Grze o tron? To kompletna bzdura. Wieża Belém nigdy nie służyła jako miejsce kręcenia serialu Gra o tron. Ludzie ciągle mylą ją z podobnie wyglądającą wieżą w Essaouira w Maroku, gdzie kręcono sceny z „Walk of Punishment”.

Wieża w Belém pełniła funkcję twierdzy, uroczystej bramy, latarni morskiej, urzędu celnego, stacji telegraficznej i więzienia. Około 1810 roku zamontowali tam telegraf. W 1865 roku na nadburciu zamontowano latarnię, która działała tam aż do 1940 roku. Ten budynek działa nieprzerwanie już od pięciu stuleci.

Zanim powstała wieża, na rzece Tejo na stałe cumował silnie uzbrojony, ważący 1000 ton statek o nazwie Grande Nau, który miał za zadanie strzec miasta. Król Manuel I doszedł w końcu do wniosku, że stała kamienna forteca jest tańsza niż utrzymywanie ogromnego okrętu wojennego na wodzie. Mądra decyzja finansowa, Wasza Wysokość.