14 faktów o Pałacu Pena, o których nie piszą Przewodniki tekstowe

Pałac Pena powstał jako XVI-wieczny klasztor, który popadł w ruinę po trzęsieniu ziemi w Lizbonie w 1755 roku. W XIX wieku król Ferdynand II, urodzony w Niemczech, przejął ten obiekt, odnowił zrujnowany klasztor i przekształcił szczyt wzgórza w letnią królewską rezydencję, przywracając temu dawnemu miejscu kultu religijnego dawny blask – z opuszczonego klasztoru stał się prawdziwą fortecą z elementami fantastycznymi.

Jeśli kiedykolwiek zastanawiałeś się, kto mieszkał w Pałacu Pena, to krótka odpowiedź brzmi: członkowie rodziny królewskiej z późnej dynastii Portugalii. Król Ferdynand II i jego pierwsza żona, królowa Maria II, jako pierwsi spędzali tam lato, a po nich ich dzieci, a później wnuki, w tym król Karol I, dzięki czemu miejsce to stało się tętniącą życiem weekendową rezydencją dla trzech pokoleń królów i królowych.

Pałac Pena nie powstał w pośpiechu; jego budowa trwała ponad trzy dekady, od lat 40. XIX wieku aż do lat 80. XIX wieku. Król Ferdynand II ciągle dopracowywał projekt, dodając nowe wieże i pokoje, a otaczający pałac park powoli zapełniał się egzotycznymi roślinami i krętymi ścieżkami. W ten sposób cała posiadłość rozwijała się jak żywy, ewoluujący projekt, a nie jako jednorazowy przejaw królewskiej próżności.

Pałac Pena to kwintesencja architektury romantycznej, ale to też – w najlepszym tego słowa znaczeniu – chaotyczna mieszanka stylów gotyckiego, mauretańskiego, manuelińskiego i renesansowego. Wyobraź sobie czerwone wieże tuż obok łuków pokrytych azulejami, kopuły nawiązujące do morskiej przeszłości Lizbony oraz spiczaste okna, które wyglądają jakby prosto z średniowiecznej powieści romantycznej.

Pałac Pena nie został zaprojektowany jako zimna, oficjalna siedziba władzy. Ferdynand II marzył o uroczej posiadłości, gdzie rodzina mogłaby odpocząć, otoczona ogrodami i pięknymi widokami. Zamiast więc nudnego pałacu zlecił budowę kolorowej mozaiki z wież, tarasów i krużganków, która bardziej przypomina królewską willę wakacyjną niż sztywny dwór królewski.

Sam pałac to tylko połowa historii; równie ważny jest otaczający go Park Pena. Bujne lasy, kręte ścieżki i ukryte punkty widokowe sprawiają, że wizyta tutaj zamienia się w małą wędrówkę wśród porośniętych mchem drzew i XIX-wiecznych ogrodów, gdzie można sobie wyobrazić królów i królowe spacerujących tak samo, jak robią to dziś odwiedzający.

W pobliskim lesie stoi Chalet hrabiny Edli – przytulny domek w stylu szwajcarskim, zbudowany dla Ferdynanda II i jego drugiej żony, Elise Hensler. Zrobione z drewna i korka, z lekko rustykalnym, niemal bajkowym klimatem, było to ich prywatne schronienie, gdzie król mógł zdjąć koronę i cieszyć się spokojniejszym, bardziej intymnym życiem.

Wnętrza Pałacu Pena wyglądają tak, jakby ktoś otworzył pudełko królewskich farb i po prostu dał upust swojej wyobraźni. Błyszczące kafelki, wzorzyste sufity i bogate tkaniny pojawiają się w każdym pokoju – od Sali Arabskiej po buduar królowej.

Wśród najbardziej charakterystycznych pomieszczeń wyróżniają się królewskie sypialnie, gdzie łóżka z baldachimem łączą się z balkonami z widokiem na morze i bogato zdobionymi tapetami. Układ wnętrz jest zaskakująco przytulny jak na pałac – jest tu wystarczająco dużo dostojności, by przypomnieć ci, że jesteś w królewskich komnatach, i wystarczająco dużo komfortu, byś mógł sobie wyobrazić, jak zasuwasz zasłony i zasypiasz przy szumie wiatru z Sintry w drzewach.

Królowa Amelia, ostatnia królowa, która mieszkała w Pałacu Pena, spędziła tam swoją ostatnią noc w 1910 roku, zanim opuściła Portugalię i udała się na wygnanie. Ta chwila po cichu oznaczała koniec obecności monarchii w pałacu, zmieniając Pałac Pena z czynnej rezydencji królewskiej w symbol odchodzącej epoki.

Pałac Pena otoczony jest opowieściami o zjawiskach nadprzyrodzonych. Stoją w miejscu średniowiecznej kaplicy poświęconej Matce Boskiej, znanej jako „Matka Boża z Pena”. Według legendy to miejsce zostało pobłogosławione przez objawienie Matki Boskiej, co przyciąga pielgrzymów z daleka i z bliska.

Wybudowanie Pałacu Pena to nie tylko powstanie nowego budynku, ale też zmiana całego krajobrazu Sintry. Zanim Ferdynand się w to wtrącił, wzgórze to było w większości ruiną i zaroślami; potem stało się jednym z najczęściej fotografowanych romantycznych punktów orientacyjnych w Europie, przyciągając malarzy, pisarzy i wycieczkowiczów z Lizbony, którzy chcieli podziwiać tę teatralną architekturę z pierwszej ręki.

Nie daj się zwieść tym jaskrawym kolorom. Pałac zbudowano z wykorzystaniem prawdziwych sztuczek inżynieryjnych – od sprytnego systemu odwadniającego po przemyślany system wentylacji – dzięki czemu rodzina mogła z niego naprawdę korzystać przez cały rok. Te łuki i dziedzińce to nie tylko elementy dekoracyjne – pomagały zapewnić cyrkulację powietrza, chroniły przed deszczem i sprawiały, że rodzina królewska czuła się komfortowo na często spowitej mgłą szczycie wzgórza.

Pałac Pena znajduje się w samym sercu krajobrazu kulturowego Sintry – obszaru, który został wpisany na listę UNESCO ze względu na romantyczną architekturę i aranżację krajobrazu. Mozaika pałaców, zamków i rezydencji w Sintrze oraz charakterystyczna sylwetka Pałacu Pena sprawiły, że miasto to stało się miejscem, gdzie historia i widoki godne Hollywoodu idą ramię w ramię.